o słuchaniu

1 Ho poiētēs (Wytwórcy)

“Historyk bowiem a poeta tem różnią się między sobą, (…) że jeden opowiada zdarzenia, jak zaszły, a drugi, jakby zajść były mogły.” [Poetyka pana A.]


2 E.M. Forster odróżnił opowieść od fabuły w ten sposób: opowieść przedstawia wydarzenia w ich sekwencji czasowej; jej  właściwością jest ‘co dalej?’. Fabuła także relacjonuje wydarzenia, ale akcent kładzie na przyczynowość. “Król umarł, a potem umarła królowa” — to opowieść. ”Król umarł, a potem z wielkiej rozpaczy umarła królowa ” — to fabuła. Kolejność zdarzeń jest zachowana, ale dużo istotniejsze jest powiązanie ich sensem skutku i przyczyny.


3 Byłoby dobrze słuchając słyszeć zawsze to tylko, co nadawca przekazuje, nie parafrazując treści ponad opowieść, nie ubierając jej w fabułę właśnie. Wszystko jednak zdaje sie sugerować, że odruchem odnajdziemy/nadamy wzorzec, rytm i czasem nawet sens tam, gdzie zupełnie go brak. I że odruch ten silniejszy, niż kultura, gdyż — ewolucja.